Anasayfa    Arkeoloji      Marmaray ve Arkeolojik Kazılar: Şehrin Zaman Tünelleri

Marmaray ve Arkeolojik Kazılar: Şehrin Zaman Tünelleri

Roma imparatorluğu’nun başkenti olmasıyla bir metropole dönüştü Konstantinopolis. Bugün nüfusu bile hesaplanamayacak büyüklükte bir “megapol” İstanbul... İlk kent ve son kent, Boğaz’ı sualtından kat etmeye hazırlanan bir tünelde karşılaştı. Asya’yı Avrupa’ya bağlayacak bu tüneli hayata geçirmek için hızla ilerleyen dev Marmaray Projesi, İstanbul kent merkezinde bugüne kadar yapılan en kapsamlı arkeolojik kazıların ve önemli keşiflerin nedeni oldu.

Kent trafiği için kritik kimi noktalarda, 2004 yılından beri sürdürülen inşaat ve kazılar yüzünden büyük sıkıntı yaşıyor İstanbullular. Örneğin Üsküdar meydanı, sürekli değişen yol güzergâhları ve mutlaka bir yarısı kapalı haliyle bir meydandan başka her şeye benziyor. Aynı sorun Kadıköy Ayrılık çeşme, Cağaloğlu ve Aksaray gibi merkezler, hatta İstanbul Boğaz’ındaki deniz trafiği için de geçerli. Ancak tüm bu sıkıntıların büyük, hem de çok büyük bir nedeni var: Cumhuriyet tarihinin en önemli projelerinden Marmaray.

Üç milyar dolar bütçeli bu dev proje, İstanbul’un iki yakasını, raylı ulaşım taşıtlarının kullanabileceği bir tüptünelle bağlayacak. Bu geçiş, o zaman için hayali bir beklenti olmakla birlikte, son Osmanlı padişahlarının bile arzuladığı bir ihtiyaçtı. Ve ancak yeni milenyumun teknolojsi ve kaynaklarıyla hayata geçirilebiliyor. Sadece mühendislik hesapları 20 yılı geride bıraktı. Yanı sıra kayaç ve zemin etütlerini yapan jeologlardan depremcilere, Boğaz’ın balıklarını sayan biyologlardan antropologlara pek çok bilim adamını da seferber etti. Fakat projenin kentin toprağa gömülü yerleşimlerinden geçmesi arkeologları, pek çoğuna göre daha uzun bir mesaiye sürükledi.

Marmaray kapsamındaki tüm arkeolojik kazıları İstanbul Arkeoloji Müzeleri yürütüyor. 2004 Haziran’ında başlayan çalışmalar halen Üsküdar, Sirkeci, Cağaloğlu ve Yenikapı’da sürüyor. Sac duvarların arkasında sessizce devam eden bu çalışmalar büyük çoğunluğa göre, merkezi konumları nedeniyle kentliye büyük eziyet yaşattığı için sadece zaman kaybı. Kimilerine göreyse projeden bile daha önemlisi dünya mirasına sahip çıkmak. Algımız ne yönde olursa olsun, Marmaray arkeolojik kazılarının şu an itibariyle iki önemli sonucu var: İstanbul hatta dünya tarihine dair çok önemli keşişer, ancak bu türde dev bir projenin sağlayabileceği kaynak sayesinde yapıldı. Diğer taraftan bu keşişer, Marmaray Projesi’nin hayata geçişini halihazırda bir buçuk yıl öteledi. Üsküdar’da ilk kez Atlas tarafından duyurulan, ancak yeterli veriye ulaşılamadığı gerekçesiyle kazısı daha fazla ilerleyemeyen bir antik limana ulaşıldı.

Antik metropolde ilk yerleşimin başladığı, İstanbul’un birinci tepesi eteklerindeki Cağaloğlu ve Sirkeci’de Roma’ya kadar inen mimari katmanlar bulundu. Ama en büyük gürültüyü, Konstantinopolis’in dünyaya açıldığı Theodosius Limanı’nın Yenikapı’da keşfi kopardı. Antik döneme ait en büyük batık grubu da burada gün yüzüne çıktı. Şu ana kadar ulaşılan 24 batık, Sualtı Arkeoloji Enstitüsü (INA) ve İstanbul Üniversitesi Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarma Bölümü ekipleri tarafından çalışılıyor.

Hazırladığımız “İlk İstanbul” dosyasında Yenikapı kazılarını ve INA tarafından kazısı tamamlanan dört batığa dair ilk sonuçları aktaran iki konuya yer veriyoruz. Bu iki konuyu, Marmaray Projesi’nin anlatıldığı üçüncü bir konu takip ediyor. Yer sorunu nedeniyle yayımlayamadığımız Üsküdar, Sirkeci ve İstanbul Üniversitesi ekibinin batıklarla ilgili makalesini ArkeoAtlas’ın 2007 tarihli altıncı sayısında bulabilirsiniz.


ATLAS 2007 TEMMUZ SAYI / 90
Marmaray ve Arkeolojik Kazılar: Şehrin Zaman Tünelleri
Eski Dünyanın “Yenikapı”sı
Yenikapı Batıkları
Roma İmparatorunun Limanı
Dönüşümün İzleri
İlk Savaş Gemileri mi?
Zıvana, Kama ve Kavela
Marmaray: Bağdat – Londra

Yazı: GÖKHAN TAN
Fotoğraflar: Gökhan Tan


 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (1)

Misafir
Bu ülkenin başbakanı ne diyordu."Alt tarafı çanak çömlek"
+5  
Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

ODTÜ’nün Kuşları Kitabı İçin Destek Kampanyası
Atlas okurlarının desteğini bekliyoruz.
Demre Kumsalında 5 Yıldızlı Barikat!
5 yıldızlı otel kumsalı halka kapattı
Serengeti Milli Parkı’nda Zafer Hayvanların
Hayvan göçünün ortasına otoyol yapamayacak
Doğa Koleji'nden Türkiye’nin Canı’na Destek
Şuana kadar 6 proje tamamlandı.
fotogaleri

Sürdürülebilir Turizm’e Destek
Gelecek Turizmde – Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu başladı
Bu bir ilandır.
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Derin Sular Derin Duygular Yaratıyor

Atlas'ın sualtı fotoğrafçısı Ali Ethem Keskin, Atlas okurlarınla sualtı çalışmalarını paylaştı.Temmuz 2014 sayısında Sivas'ı sualtından fotoğraflayan Keskin "Dipsiz Göl dipsiz değilmiş meğerse. Bu sadece hurafeymiş, derinliği sadece 10 metreymiş" diyor. Keskin, Atlas için ileride gerçekleştirmeyi planladığı çalışmalar arasında sualtı mağaralarının yanı sıra kanyon geçiş projelerinin de olacağının müjdesini veriyor ve bol keşif ve maceranın sayfalarda yerini bulacağını anlatıyor.
  • Derin Sular Derin Duygular Yaratıyor
  • Soma: Acıyı Anlatmak
  • Umut Kaçar Atlas Macerasını Anlattı
  • İlkbaharın Sesleri
  • Hevsel Bahçeleri Atlas'ın Nisan Sayısında....
  • Cüneyt Oğuztüzün, fotoğraf macerasını ve Anadolu’yu anlatıyor.
  • Ahmetler'deki HES direnişi kısa film oldu
  • Hayvanların Sır Salgısı
  • Polonya Son Tren
  • Koçgiri Aşireti Sırrı Arayanlar
  • Bas Pedala
  • Umberto Eco “çok fazla yıkılan” Tarlabaşı’nda
  • Aladağlar’da Yalnızlık
  • Atlas-Canon Gezisi
  • Denizlerin Işıklı Sakinleri - 2
  • Denizlerin Işıklı Sakinleri - 1
  • Atlas'ın Kasım Sürprizleri
  • Kayıp Türkler Belgeseli: Rengeyiği Türkleri
  • Atlas - Doğadan Çay Hasat Turu: Lezzet Bahçesinde Keşif
  • Atlas - Doğadan Çay Hasat Turu: Lezzet Bahçesinde Keşif
  • Atlas - Doğadan Çay Hasat Turu: Lezzet Bahçesinde Keşif
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.2013'te 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?